Hitler, beklenmeyen karşı saldırılarını başlattığında
Müttefikler, Avrupa'da batıya doğru ilerlemekte ve kazanacak gibi durmaktadır.
Ansızın karşılarında Alman tank ve askerlerini buldular.
Amerikan askerleri tamamen şok olmuştu.
Aklı başında kim çok zorlu bu topraklarda, kışın ortasında, bu boyutta
dev bir saldırı başlatırdı?
Alman ordusu, doğuda milyonlarca asker kaybetmişti.
Luftwaffe da darbe almıştı.
Ama Hitler karşı saldırı yapmakta kararlıdır.
Bu tamamıyla delilik.
Gerçeklikle tüm bağını koparmış birinin hayalindeki
olmayacak bir iş, fantezi.
Ama bu saldırı, bu savaşta olmadığı kadar çok
Amerikan hayatına mal oluyor.
D-Day'de zor elde edilen kazançlar tehlike altına giriyor.
Çılgın bir kumar gibi.
Hitler, bu sürpriz saldırıyla, yenilginin pençesindeyken
galip çıkmayı umuyor.
Bulge Muharebesi, İkinci Dünya Savaşı'nın en büyük çatışmalarından biridir.
Şimdi uzmanlıkla renklendirilmiş dünyada nadir bulunan görüntüler
daha önce hiç görmediğiniz bir hikâyeyi anlatıyor.
6 Haziran 1944 tarihinde
dev boyuttaki Müttefik güçleri Fransa'daki Normandiya sahillerine iner.
Bu tarihin en büyük deniz çıkarması işgalidir.
Dört yıl sonra, Müttefikler nihayet Fransız topraklarına dönmüştür.
Ve orduları, yıkıcı bir Anglo-Amerikan bombalama seferi desteği almaktadır.
Doğuda, Naziler, Ruslara karşı hâlihazırda dev kayıplar vermektedir.
İki cephede saldırı altında olan Naziler, tam bir yenilgiye yakındır.
D-Day çıkarması çok önemli
çünkü Müttefikler'in kıtaya
yeniden adım attığı, tutunacak zemin buldukları
ve sonra Alman ordularını ezdiği an.
Normandiya seferinin sonunda, Fransa ve çevresindeki ülkelere
hızlıca yayılma fırsatı buluyorlar.
25 Ağustos tarihinde, Müttefikler, Paris'i özgürleştirir.
Eylülün başlarında Paris'i Brüksel ve Anvers izler.
Anvers limanını geri almak
Müttefikler'e, seferleri için çok önemli olan yakıt ve tedarik ağını sağlar.
Ciddi ikmal sıkıntıları yaşayan Alman ordusuna karşı bu büyük bir avantaj.
Aralık 1944'e gelindiğinde işler Hitler için iyi görünmez.
Onun düşüncesine göre, Müttefikler'e öyle bir güçle saldırmalı ki
savaş düşüncesini akıllarından çıkarıp bir barış pazarlığına girişsinler.
Bombalama ağır sonuçlara yol açtı.
Geri çekilen Alman ordusu, tanklarına ve zırhlı araçlarına
yetmesi için gereken petrol ve benzinin
sadece dörtte biriyle savaşır.
Ama bu felaket duruma rağmen
Hitler, Almanların gücünün tükendiğini kabul etmeyi reddeder.
Karşı saldırıda bulunmakta kararlı.
Hitler'in düşüncesine göre erkek adam geri çekilmezdi,
erkek adam bu silahlı kamplarda yapılması gereken işleri hallederdi.
Ve bugün Almanların yerini koruması, geri çekilmemesi gerekti.
Yani adeta bir orta çağ kale savaşı mantalitesi vardı.
Ama aynı zamanda generallerinin, ordusunun
ve teknolojisinin kalitesine de güveniyordu.
11 Eylül tarihinde
Müttefik askerleri Alman bölgesine girer
ve kısa sürede sınır şehri Aachen'i alır.
Britanyalılar ve Amerikalılar artık Belçika'yı, Lüksemburg'u
ve Fransa'nın çoğunu özgürleştirmiştir.
Almanya'nın endüstriyel kalbi Ruhr Vadisi, sıradaki hedef olacaktır.
Hitler, inkârı sürdürür.
Felaket haberler art arda gelmesine rağmen gerçekliği kabul etmeyi reddeder.
Anvers'i, savaşı döndürmenin anahtarı olarak görür.
Askerleri bu tedarik ağını yeniden ele geçirebilirse
saldırıyı kesebilirler
ve birleşmiş Anglo-Amerikan güçlerini yenebilirler.
Bu defa Aralık 1944'te,
Müttefik güçlerin büyük tedarik limanı Anvers'ti.
Anvers, Avrupa'nın en büyük limanlarından biri.
Reich'in içine doğru yapılacak sonraki saldırıda
Müttefik askerlerine ikmal yapmak için ideal bir noktaydı
çünkü ön cephenin hemen arkasındaydı.
Yani Hitler'in bütün düşüncesi Anvers'i geri almak,
böylece Batı Müttefikleri'ne büyük bir darbe vurmak.
Bu onu rahatlatacak, doğu cephesine odaklanmasını sağlayacaktı.
Hitler'in nihai amacı Anvers'i almak.
Anvers'i alırsanız muhteşem, büyük bir limanı kapatmış olursunuz.
Fransa'da ve çevresindeki ülkelerde, Almanya'ya doğru ilerleyen
bütün Britanyalı, Kanadalı ve Amerikalı birlikler
nihayetinde oyalanmış olacak,
hatta tedarik beklerken belki yitip gideceklerdi.
Hitler'in düşüncesi, Amerikalıları ve Britanyalıları şaşırtmak,
ilerleyişlerini püskürtmek
ve dönüp Ruslarla uğraşacak kadar vakit kazanmaktı.
Çılgınca bir kumar yani.
Hitler'in planı iki kritik faktöre dayanır:
Sürpriz ve kötü hava faktörü.
Düşmanın kara gömülmüş olmasıyla
sıfırın altında sıcaklığa sahip çamurlu siperlerin, Müttefik askerlerinin
moralini bozacağını düşünür.
Düşük görüş de Müttefikler'in en büyük avantajını ortadan kaldırır.
Hava desteği.
Müttefikler, en güçlü silahları olan
hava kuvvetlerini işin içine katamasınlar diye, havanın kapalı olmasına
ihtiyacı var.
Hava tahminlerine göre en az on gün havalar kötü olacak.
Plancılar ve Hitler'in teorisine göre,
bu, Alman zırhlı birliklerinin hatları yarıp
Anvers'i tamamen ele geçirmesi için bir fırsat verecektir.
Ama burada, süreç boyunca havanın kötü olmasına
bel bağlamak zorunda. Çünkü hava kötüyse
Müttefik uçakları havalanamaz,
teknik açıdan hava üstünlükleri olsa da
uçaklar kalkamayacağı için bu dengeyi
Almanların lehine değiştirecek.
D-Day'den bu yana elde edilen kazanımlar, Amerikalıların öz güvenini artırdı.
O kadar ki, Ardenler'deki çok ağaçlıklı bir bölgeyi
acemileri eğitmek
ve yorgun gazilerin iyileşmesine zaman tanımak için kullanıyorlar.
Bölge komutanı General Omar Bradley'in
en kıdemli pozisyonda olma sebebi
yetenekli General George Patton'ın rütbesinin düşürülmesi.
Harika bir asker olmasına rağmen aşırı disiplinli olan Patton,
Sicilya seferi sırasında askerlerine kötü muamele ettiğinden
cezalandırılmıştı.
Ama Müttefik Yüksek Komutanı General Dwight D. Eisenhower
savaşta Patton'ı vazgeçilmez görerek,
onu Avrupa'da tutar.
Omar Bradley oraya hükmen gelmişti.
Patton, hastanedeki iki Amerikan askerine, hasta taklidi yaptıklarını
söyleyip vurmuştu.
Muhtemelen savaş bunalımı,
savaş yorgunluğu yaşıyorlardı. Ama o, onları korkak olarak görüp vurdu.
Komuta merkezine döndüğünde
sadece kınanmakla kalmadı,
komuta pozisyonundan alındı.
Ama savaşın korkunç yüzü karşısında solan askerleri
hor görmesine rağmen,
Patton'ın askerleri savaş alanında ne bekleyeceklerini hep bilirdi.
Onlara söylediği ünlü sözünde:
"Boynunuza kadar kana ve bağırsağa batacaksınız." demişti.
Böylece, bu tartışmalı general
"İhtiyar kan ve bağırsak" lakabını kazanmıştı.
Karşılaştırınca, Bradley, çoğunluk tarafından kayıtsız görülüyordu.
Bradley, Patton kadar iyi bir asker miydi?
Kesinlikle hayır.
Ana saha komutanlığı konusunda kısmen daha tecrübesizdi
ve Ardenler Taarruzu başladığı dönemde
karşısındakileri muhtemelen biraz fazla küçümsüyordu.
Yani böyle ilgisiz bir tutumu vardı.
Bradley ile Eisenhower'ın geçmişi derin.
Askerî eğitim akademisi West Point'te
birlikte öğrencilik yapmışlardı.
Eisenhower'ın ona komutanlığı vermesinin
sebeplerinden biri de bu yakın arkadaşlıktı.
Amerikan halkı arasında Ike olarak bilinen, örgütlenme konusunda uzman olan
Eisenhower, Müttefik Yüksek Komutanı olmuştu.
Dört dörtlük bir diplomat ve insan yöneticisiydi.
Yaşanan rezalete rağmen, eski kurt Patton'ı
batı cephesine yakın tutmak onun fikriydi.
Onun komutasında olan farklı kişileri kullanma konusunda
tam anlamıyla uzmandı.
Zorlu durumlarda soğukkanlılığını koruma ve paniklemeden
doğru karar verme konusunda uzmandı ve bunu Ardenler harekâtı gibi
birçok harekâtta da kanıtlamıştı.
Amerikalılar o kadar öz güvenli ki
askerleri eğlendirmek için ünlüleri uçakla getiriyorlar.
Durgun Ardenler ormanında bekleyen askerler
Marlene Dietrich gibi yıldızların gelmesiyle neşelenir.
Yeniden âşık oluyorum
Hiç istemediğim hâlde
Bu kız ne yapsın ki?
Direnemiyorsa
Alman doğumlu olan ama o dönemde artık
Müttefikleri desteklediği bilinen Marlene Dietrich,
ABD ordusu tarafından sağlanan eğlence hizmetleri, bilinen adıyla da
USO için çalışıyordu.
"Lili Marleen" gibi birçok klasik şarkısını
söylemenin yanı sıra, Hitler'in erkekliğini sorgulayan,
yatakta yetersiz olduğu için
savaş konusunda bu kadar istekli olduğu yönünde
çeşitli şakalar da yapmıştı.
Hem komikti hem de güzel bir şarkıcıydı.
Müttefik cephesindeki rahatlık hissiyatı gayet ortadadır.
Savaş kesinlikle sona ermiştir ve artık son aşamadadır.
Son aşamanın ne kadar süreceği hâlâ belirsizdir.
Ama Kuzeybatı Avrupa'nın yeniden işgali konusunda
kesinlikle bir sonun başlangıcını temsil ediyor.
Ne Omar Bradley ne de ordusu
Ardenler'de büyük bir Alman taarruzunun
hedefi olacağını düşünüyordu.
Onlar olaysız bir yerdeyiz sanıyordu.
Kış vaktiydi. Almanlar doğuda Sovyet saldırılarını
püskürtmekle meşgullerdi.
Bradley kanlı da olsa sabit hızla batıya ilerlemeyi sürdüreceklerini düşünürken
birdenbire kıyamet kopuyor.
Tarih 16 Aralık 1944.
Saat 05.30.
Birdenbire,
Amerikan birlikleri, yaklaşık 90 dakika süren
topçu yaylım ateşine maruz kalır.
Peşinden de tank kasırgası gelir.
Almanların 6. SS Panzer Ordusu, Müttefik bölgesine karşı
sürpriz bir saldırı başlatır.
Alman saldırısı Amerikalıları tamamen şok eder.
Almanlar birçok noktada
hızla başarı elde eder. Özellikle de 5. Panzer Ordusu ile
merkezi bölgede.
16. Amerikan Saha Topçusu Gözetleme Taburu'ndda
askerlik yapan F. Keith Davis,
ilk Alman saldırısına tanık olur.
Tamamen sürpriz olmuştu. Hiçbir fikrimiz yoktu.
Paniklemiştik. Yepyeni King Tiger tankları vardı.
Binlerce piyade gelmişti.
Kamuflaj için genellikle beyaz giyinmişlerdi.
Büyük şok oluyor, kimse beklemiyor.
Çünkü askerî açıdan bu tamamen saçmalıktan ibaret.
Amerikalıları bunu öngöremedikleri için suçlayamazsınız.
Aklı başında kim çok zorlu saha şartlarında, kışın ortasında,
her yeri derin karlar kaplamışken, o boyutta bir saldırı başlatırdı ki?
Hiçbir mantığı yoktu.
İlk birkaç gün Almanların üstün geldiği konusu tartışmasız.
Çünkü Müttefikler'in savunmasını kırmışlardı,
onları hazırlıksız yakalamışlardı, birçok tutsak almışlardı,
birçok kişiyi öldürmüşlerdi ve ciddi kazanımlar elde etmişlerdi.
Bunlar kesin.
Sisliydi.
Parke taşlarında tank paletlerini duyduysanız
gelen Alman tankı mı
yoksa Amerikan Sherman tankı mı emin olamazdınız.
Önünüzdeki elinizi bile zor görüyordunuz.
Almanlar, Bulge Muharebesi'ni büyük bir bombardımanla başlattı.
Hedef alınmış noktalara top ateşleriyle
Amerikalıların o hattaki karargâhlarını
paramparça etmişlerdi.
Sonra da tanklarla
ciddi ilerlemelere imza atıp
Anvers yolundaki merkezi yolları ele geçirmeye çalışıyorlar.
Alman ordusu, Ardenler'deki bu güçsüz, hazırlıksız, şaşkınlık içindeki
Amerikan güçlerine karşı istediğini elde ediyordu.
Bu yüzden bunu zorlamayı sürdürüp
Amerikan hattında geniş bir çıkıntı yaratmayı başardılar.
Amerikan üst komutası
Alman saldırısını, başlamasından ancak on saat sonra öğrenmiştir.
General Bradley, Paris'tedir.
Grup komutanı Bradley'in, saldırı başladığında sahada olmaması
Amerikalılar için talihsizlik.
Paris'teki dostu Eisenhower'ı ziyaret etmeye gitmişti.
Versay'daki karargâhtalardı.
Eisenhower'ı, beş yıldızlı generalliğe yükseldiği için kutluyordu.
Bradley, saldırıyı Paris'teyken duyunca, bunu ufak bir saldırı olarak düşünüyor
ve karşı koymanın muhtemelen pek zor olmayacağını düşünüyor.
Eisenhower ise bunun daha büyük bir şey olduğunu seziyor.
İyi ki de bunu seziyor çünkü böylece
derhâl destek kuvvet gönderiyor.
Eisenhower saldırının boyutunu ve vahşiliğini görünce
bu sahte olamaz,
Almanların boşa atacak kurşunu yok,
niye sahte olsun diye düşünür.
Bunun, ana limanı için Almanların yaptığı bir saldırı olduğunu sezer.
"Hemen tepki vermeliyiz."
diyen de odur.
Bradley ancak sonraki gün, öğleden sonra geri dönebilmiştir.
Ancak o zaman Alman saldırısının boyutunu ve derhâl desteğe
ihtiyacı olduğunu fark eder.
Bir gecede, Almanlar, batı cephesine 1.500 askerî treni
ve 500 tren dolusu tedariği sokmayı başarmıştır.
Kış hava şartlarından yardım alıyorlardı. Müttefik hava keşfi çok zayıftı yani.
Bu dev toplanmayı göremiyorlardı.
Ama doğu cephesindeki Sovyet baskısı varken Almanların bu denli
pervasız bir şey yapacaklarına inanamıyorlardı.
Hitler'in sürpriz ve kötü havaya dayanarak oynadığı kumar tutar.
Seferin ilk günlerindeki Alman ilerleyişi can sıkıcıdır.
Müttefikler aceleyle beyaz elbiseler yaparken
ve tanklarını kara karışsın diye boyarken...
...Alman ordusu hızlıca kavşakları köprüleri harekete geçirir.
Müttefikler'in kafasını daha da karıştırmak için
Hitler'in en sevdiği komandosu tarafından
bir başka kaos dikkatle organize edilir.
Otto Skorzeny, gözü kara biri olarak nam salmıştır.
Görevden alınan İtalyan diktatörü Benito Mussolini'yi
dağ tepesindeki hapishaneden kurtarma görevi
bu namı yaymıştır.
Mussolini'nin kurtarılması zekice bir hamledir.
Skorzeny'ye prestejki Şövalye Haçı'nı kazandırır.
İkinci Dünya Savaşı'nda pek iyi Nazi yoktu.
Ama Hitler'i izleyip onun adanmış destekçileri olan
korkunç insanlar arasında dahi
Otto Skorzeny en beterlerindendi.
İyi Almanlardan değildi.
Çok fena bir herifti.
Hitler'in bizzat yaptığı bir planda,
renkli Waffen-SS yarbayı Skorzeny
İngilizce konuşan bir Alman asker birimi eğitir.
Çalıntı Amerikan üniformaları giyerek artık düşman hatlarında
maksimum kafa karışıklığı ve düzensizlik yaratırlar.
Skorzeny çok ilginç birisi.
Fanatik birisi. İşine çok adanmış.
Biraz da... Haydut havası var.
Savaşmayı seviyor, agresif,
inanılmaz boyutta kişisel cesareti var,
üstünde savaş yaraları var, iri ve uzun,
çok ayırıcı özellikleri var.
Sorun giderici türden biri.
Bulge Muharebesi'nde Müttefik hatlarında kargaşa
ve yıkım yaratmak istiyorsanız
adamınız Skorzeny.
Skorzeny'nin askerlerinin ABD askeri rolü yaptığı harekât Greif Harekâtı'dır.
Ele geçirilmiş Amerikan jeepleriyle ve kontrplak ile
gizlenmiş tanklarla hareket ederler.
Bu sahtekârlar telefon hatlarını keser
ve Amerikalı destek güçlerini yanlış yöne gönderirler.
Tam anlamıyla kaos yaratmak için her şey elleri altındadır.
Bu planda, savaştan önce ABD'de yaşayan
ama Alman geçmişi olan, Reich için
savaşmak amacıyla Almanya'ya dönen askerler alınır.
Amerikan üniformaları giydirilir, cephe arkasına sızarlar.
Şüphe tohumları ekerler,
kargaşa yaratırlar, tabelaları değiştirirler, cinayet işlerler.
Çok da etkililerdir.
Skorzeny'nin İngilizce konuşan askerlerinin bir avuç kadarı yakalanır
ama işleri daha bitmemiştir.
Skorzeny'nin, General Eisenhower'ı öldürmek veya yakalamak için
Paris'e olan baskının bizzat başında olduğu dedikodusunu yayarlar.
Bu Eisenhower'ın korumaları arasında paniğe yol açar.
Hatta Noel Günü'nde, komandoların onu öldürmeye geldiğinden
korktukları için onu tecride alıyorlar.
Einsenhower çok öfkeleniyor çünkü resmen boş yere
ev hapsine alınmış durumda
çünkü böyle bir emir hiç olmadı.
Paris'in hiçbir yerinde Alman komandosu falan da yok.
Almanlar ona erişip öldürmeyi başarsa
bu dev bir utanç kaynağı olurdu.
O panik hâliyle,
Müttefik kamplarındaki çoğu kişi her şeyi mümkün görüyordu.
Askerî etkileri neredeyse sıfırdı
ama psikolojik etkisi devasaydı.
Çünkü Amerikan ordusu içinde, gelen bu Almanların
yarısının Amerikalı gibi giyinen, Amerikalı gibi konuşan
inanlar olduğu konuşuluyordu.
Yani şüphe seviyesi yüksekti.
İlk birkaç gün herkesin kuşku içinde olması
Skorzeny için büyük başarıydı.
Kaos ve havanın yardımıyla
Almanların 5. Panzer Ordusu St. Vith ve Bastogne adındaki
Belçika kentlerine doğru ilerler.
İkisi de Anvers limanına giden yolda stratejik olarak önemli hedeflerdir.
Almanlar için Bastogne ve St. Vith çok önemliydi.
Çünkü bunlar temel yol merkezleriydi.
Almanlar onları alabilse
Anvers'e doğru gitmeyi sürdürebilirlerdi.
Onlar olmadan, bütün motorize, mekanize savunması yavaşlardı.
Seçkin bir SS Panzer birimi, Müttefikler'in moraline saldırmak için
güvenilir bir silahı ortaya çıkarır. Terör.
Kötü şöhretli panzer komutanı SS Albayı
Joachim Peiper'ın emirleriyle şok edici vahşilikler yapılır.
Peiper, siviller içindeyken birçok köyü yakardı.
Taburu, bunun sonucu olarak pürmüz taburu olarak da bilinirdi.
Bulge Muharebesi'nin ve Alman ilerleyişinin ana amacı
Ardenler'i geçecek
bir Waffen-SS muharebe grubuna sahip olmaktı.
Hızla Maas Nehri'ne ulaşacaklar, köprübaşı yapacaklar,
sonra da kuzeye ilerlemeye çalışacaklardı.
O muharebe grubunun komutanı Standartenführer Joachim Peiper,
doğu cephesi gazisi, fanatik ve ateşli bir Nazi'ydi.
Ciddi manada da baskı altındaydı.
Peiper, gökyüzü açılıp Müttefik bombardıman uçaklarıyla
dolmadan önce Maas Nehri'ne ulaşması gerektiğini biliyordu.
Malmedy kentinin yakınlarında,
ABD 7. Zırhlı Birliği'nden 125 tutsak yakalar.
Tutsaklar, biriminin ilerleyişini yavaşlatacaktır.
Bu yüzden 17 Aralık 1944 tarihinde,
Peiper'ın SS askerleri onlara ateş açar.
Ateş!
İlk gün "Çok yavaşız.
Hızlanmalıyız." demeye başlamıştı.
Bu durumun baskısı, Malmedy katliamının açıklamalarından biri.
Amerikalılar, burada vurulmuş 84 Amerikan cesedini keşfeder.
Birçoğu soğuk yüzünden elleri havadayken donmuştur.
Bu Amerikan askerleri arasında hızla yayılır.
Almanlara karşı, karşı saldırıda bulunup onları püskürtmek için motivasyon sağlar.
Warren Schmitt, bu vahşi katliama tanık olur.
Deredeydim ve yukarı bakmış izliyordum.
Korkunçtu.
Kısa süre sonra Almanlar çıktı
ve bulunduğum yere doğru geldi.
Yatmıştım ve ölü taklidi yapıyordum.
Bir süre orada durdu. "Kesin ateş edecek." dedim.
Ama beni vurmadı.
Kafamı kaldırmadım. İnebileceğim kadar dibe inmiştim.
Çok dua ettim.
Çok hem de.
St. Vith kentinin kavşaklarındaki savaşlar,
Almanlar kenti ele geçirmek için topyekûn saldırı başlatınca doruğa ulaşır.
Almanlar yaklaşık 8.000 Amerikalıyı, St.Vith'e yapılan
bir saldırıda tutsak alır.
Ve 21 Aralık tarihinde
stratejik önemi olan bu kenti ele geçirirler.
Almanlar, bu taarruzdaki ilk ciddi zaferlerini
elde etmişlerdir.
Almanlar saldırmayı sürdürüyor. Müttefikler'in elindeki
yakıtlara ulaşıp kendilerini tazelemeliler.
Yola devam etmeliler. Hız da hız.
Tıpkı Mayıs 1940'daki gibi.
Bu başarının üstüne
Alman 5. Panzer Ordusu da Bastogne kentini kuşatır.
Hitler'in planı başarıya ulaştıkça Alman askerlerinin morali artar.
Ardenler'de, Bastogne yedi büyük yolun merkezizdir.
Tedarik ağları için kritik bir kesişimdir.
Bastogne'nin mümkün olduğunca az hasarla alınması önemlidir.
Elbette Bastogne'deki Amerikan askerlerinin cesaretlerini
kaybedip teslim olma tehlikesi mümkündü.
Amerikan askerleri arasında teslim olan gruplar olmuştu
ve Almanlar binlerce Amerikalıyı tutsak almıştı.
Yani, elbette bir tehlike vardı.
Almanlar saldırıyordu, durdurulmalılardı.
Cephaneleri tükenen kuşatılmış Amerikalıların etrafı
Alman tankları tarafından tamamen sarılmıştır.
Hava sıcaklığı eksi 12'dir.
Ezici fark ve berbat şartlar, savunmacıları inanılmaz derecede
bir gerginliğin altına sokar.
Topçu mermileri günlerce sürdü.
Pek çok adamımızı öldürüp yine birçoğunu yaraladılar.
Adamlarımızın bazıları topçu mermileri yüzünden delirdi.
Cephanemiz tükenmişti, açtık.
Ve sanırım korkmuştuk da.
Ama pes etmeyecektik.
Pek çok kişide soğuk ısırması vardı.
Ayaklarını ovmak için botlarını çıkardıklarında
ayakları öyle şişiyordu ki
botlarını yeniden giyemiyorlardı.
Bu korkunçtu.
Yardım alamayanlar ölüyordu
ve çoğu yardım alamadı.
Bir keresinde, taş bir duvarın olduğu bir bölgedeydim
ve duvarda bir çift Amerikan eldiveni gördüm.
Benim eldivenim yoktu, o yüzden onları duvardan alacaktım.
Eldivenlerin içinde eller duruyordu.
O yüzden onları almadım. Bıraktım.
Şartlara rağmen,
Amerikalılar, Bastogne'deki stratejik merkezi korur ve teslim olmaz.
Amerikalılar, Bastogne'de çok büyük zayiat vermiştir.
Savaşın vahşiliğini ortaya çıkaran türden bir zayiattır.
Orada yaklaşık 3.000 zayiat vardır.
Ama önemli olan, dayanmış olmaları.
Amerikalıların yıkılmaya yaklaştığını sezen
dört Alman, Amerikan hatlarına
beyaz bir mütareke bayrağı sallayarak yaklaşır.
Ültimatom verirler.
Amerikalılar teslim olmazsa
tüm kenti ve sivilleri yerle bir edeceklerdir.
Tuğgeneral Anthony McAuliffe, en kısa cevabı verir.
Bütün ordulara efsaneler, kahramanlar ve hikâyeler gerekir.
Elbette, İkinci Dünya Savaşı'nda Amerika'nın en ünlü hikâyelerinden biri
Bastogne'daki Amerikan askerlerine
teslim olun talebinin gitmesidir.
McAuliffe'in Almanların bu önerisine tek bir cevabı vardır.
Tek bir kelime yazar. "Nuts!" Almancada "Saçmalık!" demektir.
Tuğgeneral McAuliffe'in cevabı "Saçmalık." olmuştu.
Kesinlikle tek kelimelik bir intihar notuydu.
Ama sonra, hava düzelir.
22 Aralık gecesinde
Ardenler'deki ağır sis kalkar.
Gökyüzü temizlenince, durum ciddi şekilde değişir.
Artık Müttefikler hava kuvvetlerini yeniden kullanabilecek
ve Alman tedarik kafilelerini bombalayabilecek,
yollardaki Alman panzer sütunlarına saldırabilecek,
cephedeki askerlere tedarik
ve destek gitmesini engelleyebilecektir.
Bastogne'daki askerler, Amerikan tedarik uçaklarından
yiyecek ve cephane ikmalleri almaya başlarlar.
Almanların tuttuğu yollardaki araçlar
sürüyle av bombardıman uçağı tarafından bombalanır.
Gece çöktüğünde, doğudan Ardenler'e giden yolların tamamı
yanan araçlarla kaynamaktadır.
Birdenbire Müttefik hava donanması havalanmayı başarabilmiş
ve ciddi hasar vermişti.
Sadece sahadaki Alman birliklerine saldırarak değil
aynı zamanda arka bölgelerine de saldırarak, başka panzerlerin
gelişini çok zor kılmışlardı.
Hem sürpriz avantajı hem de kapalı gökyüzü avantajı
ortadan kalkmıştır.
Hitler'in ordusu kolay hedeftir.
Saldırınızı kötü havaya bel bağlayarak kurgularsanız...
Yani... Bu ne biçim plan böyle?
Bütün taarruzu nasıl kötü havaya bel bağlayarak yaparsınız?
Müttefik güçlerini yenmeleri gerçekten imkânsızdı.
Eğer tek müttefikimiz hava tanrısıysa o zaman zaten işimiz bitmiştir.
Başından beri bu taarruz çaresizce ve mantıksız görünmekteydi.
Artık bunun, taarruzu planlayan adam Adolf Hitler'in
siyasi ve zihinsel çalkantasını yansıttığını biliyoruz.
O yılın başlarında, Alman subaylarından oluşan büyümekteki bir grup o denli
endişeliydi ki 20 Temmuz tarihinde
Hitler'in doğu karargâhı Kurt İni'ndeki bir toplantıya bomba sokmuşlardır.
Stauffenberg, Hitler'in sığınağındaki konferans odasına gelir
ve bombalı çantayı konferans masasının altına koyar.
Ama masa çok kalın yüzeyi olan, meşeden yapılma bir masadır.
Patlama olduğunda onu emecek kısa bacakları vardır.
Patlamada dört kişi öldürülür. Ama Hitler canlı çıkar.
Saldırının amacı savaşı sona erdirmekse
tam tersi bir etki yaratmıştır.
Çok öldürücü bir bomba. Bu, Hitler'in
mesih kompleksini artırıyor.
Bu ölüm tehditlerinden hep kurtulacağı,
onun kader tarafından seçildiği gibi. Bu ölüm tehdidinden kurtulduğuna göre
şimdi gidip silahlı kuvvetler içindeki muhalif güçleri yok edecek
ve Almanya üstündeki gücü her zamankinden çok artacaktır.
Kurbanlardan birinin cenazesinde
Nazi aktüalite kameralarından biri, küstah ve güçlü Nazi liderliğini çeker.
Aralarındaki hainler tarafından sarsılmamışlardır.
Ama bu darbenin arkasındaki
iki yüz kadar kıdemli ordu subayı infaz edilir.
Artık Hitler, Wehrmacht generallerinin tavsiyelerinden çok
kendi içgüdülerine güvenecektir.
Stauffenberg komplosunun etkisi, Alman halkı için ciddi,
dramatik ve berbattır.
Hitler, savaşın bu noktasında zaten paranoyaktı.
Uyuşturucu kullanmaktaydı, sağlıklı değildi
ama bu olay paranoyasını yepyeni bir seviyeye taşıdı.
Generallere zaten pek güvenmezdi.
Ama artık güvenebileceği tek grup olarak Waffen-SS
ve onun komutanlarını görüyordu.
Hitler'in kendi yanılmazlığına olan yoğun güveni
doktorundan aldığı günlük takviyelerle desteklenmektedir.
Theodor Morell, 1930'ların sonlarından beri Hitler'in hekimidir.
Führer, günlük vitamin enjeksiyonlarına gittikçe daha da bağımlı hâle gelmiştir.
Aslında Morell ona kokain ve eroinin kimyasal kuzeni
Eukodal vermektedir.
Sabah kokteylinden sonra, Hitler enerjik ve yenilmez hisseder.
Ama kararları gittikçe mantıksız ve hezeyanlı olmaya başlar.
Morell ile ilişkisinde,
Hitler, bu doktor kılığındaki sahtekârın
güvenebileceği biri olduğunu sanıyor.
Morell ne derse inanıyor.
O sadece çok kuruntulu birisi.
O dönem onunla olan insanlar
onun gittikçe gerginleştiğini,
çok konuştuğunu ve stratejik karar verici olarak
saçmaladığını söylüyorlar.
Başarısızlığa mahkûm bu taarruz paranoya dolu gizli bir görüşmede doğar.
12 Aralık 1944 tarihinde
Hitler'in komutanları batı cephesinden alınıp Koblenz'e getirilir.
Bir otobüse konulurlar. Otobüs bilerek ormanda
yarım saat kadar dolanır, en sonunda da kaybolurlar.
Nihayetinde bir orta çağ kalesine varırlar.
Dev, betondan bir sığınağa girerler.
Bu Kartal Yuvası'dır.
Hitler'in batı cephesindeki gizli komuta merkezi.
Suikast girişiminden beş ay sonra
Hitler güvenliğe takmış durumdadır.
Sonra karargâhının bulunduğu sığınağa vardıklarında,
SS muhafızları sıraya geçer ve kıdemli komutanların
bütün kişisel silahlarını toplar.
Çünkü çok net ki Hitler hiçbirine güvenmez.
Sonra sığınağa doğru girerler. Hitler orada onları bilgilendirir.
Hitler çok kötü durumdaydı.
Onu dört yıldan sonra ilk kez gören bazı generaller şok olmuştu.
"Bu adam kaç yaşında?" demişlerdi.
"Hitler'i biz bambaşka hatırlıyoruz."
Daha 55 yaşındaydı.
Ama çok yaşlı görünüyordu. 80'li yaşlarındaki biri gibi.
Daha bir avuç yıl geçmişti.
Zihinsel ve fiziksel olarak, tamamen çöküyordu.
Bunun da kesinlikle bir etkisi oldu.
Hitler'in Ardenler'den zırhlı karşı saldırı planını açıkladığı gün,
paranoyasının tavan yaptığı
ve aldığı uyuşturucuların etkisinde olduğu bir gün.
Bulge Muharebesi'nin çökmüş dehası
saldırı planını başlatır.
Bir konuşma yapıp generallerini ikna etmeye çalışmıştı.
Bunun İkinci Dünya Savaşı'nın son anı olduğunu,
şimdi Batı Müttefikleri'ne karşı büyük bir zafer elde edebilirlerse
Batı Koalisyonu'nun çökeceğini çünkü Amerikalıların ne uğruna
savaştıklarını bilmediğini, para için savaştıklarını anlatıyordu.
Ama Hitler, planının detaylarını paylaştıkça
komutanlar endişelenmeye başlar.
Bu tamamıyla saçmalık.
Gerçeklikle tüm bağını koparmış birinin hayalindeki
olmayacak bir iş, fantezi.
Başarı şansı kesinlikle sıfır.
Sıra dışı olan şey generalleri
ve kişisel personeli bunu görüyordu. Hep kısmen dengesiz biri olduğunu,
artık tamamen dengesizleştiğini biliyorlar ama buna ses etmiyorlar.
Emirlere yine de uyuyorlar.
Uyuşturucunun verdiği zindelik hissi çok tehlikeli
çünkü Hitler, aklındaki çılgın planlara daha çok itimat ediyor.
Yanındaki rasyonel, aklı başındaki her general "Bu işe yaramaz.
Bunu yapacak kapasitemiz yok." derken o "O kadar iyi hissediyorum ki
bunun işe yaramaması imkânsız." diye düşünüyor.
Hitler, onun isteklerini yerine getirecek kararlı Alman komutanlar istiyor.
Kesinlikle mecbur olmadıkça
havlu atmayacak, teslim olmayacak, tek bir karış bile
Alman toprağı vermeyecek.
Başarısız darbenin sonrasında yaşanan avdan sonra
sadakatsiz görünmeye çekinen general sayısı epey azalır.
Herhangi bir karar alacak ne fiziksel ne de zihinsel yapısı var.
Ama yani, yapabilecekleri bir şey yok.
Führer hâlâ o.
Nazi Almanyası'ndaki kontrolü kesinlikle çok güçlü.
Generallerinin tavsiyesine rağmen
Hitler planını uygulatır.
Her şeye rağmen ilk aşamalar sorunsuz gider.
Almanlar başarılı şekilde çeyrek milyon insanı, Müttefikler'in
burnunun dibinde, uygun konuma kaydırır.
İlk saldırı aynı zamanda tipik bir örnektir.
Ama Bastogne'da, gerçeklik ortaya çıkar.
Müttefik uçakları tedarik rotalarını yok edince, taarruz felakete döner.
Bu sırada, General Omar Bradley'in birlikleri
Bastogne'da, Alman hücumuna karşı
çaresizce direnmeyi sürdürmektedir.
Dört yüz kişilik bir görev gücü, SS Panzer birliğini
altı gün tutacak bir barikat kurar.
Bütün destek umutları yok olduğunda, teçhizatlarını kenara atıp
düşman hatları içinden 22 kilometre geri yürürler.
Bu adamların çoğu Paris sokaklarında izindeyken,
aşırı soğuk bir günde toplanmış
ve kamyonetlere doldurularak
Bastogne'a getirilip bırakılmış,
ellerinde silah ve cephaneleri verilmişti.
Tamamen paraşütle atılan tedariklere bağlı yaşıyorlardı.
Kuzeybatı Avrupa seferindeki en zorlu muharebelerden
birini bir hafta boyunca verdiler
ve harika iş çıkardılar.
Hitler, düşmanını hafife almak gibi
büyük bir hata yapmıştır.
Tüm beklenti şuydu.
"Yakıt depolarını ele geçireceğiz.
Amerikan yakıtına bel bağlamış durumdayız.
Onlar karşı koymaz, kaçar.
Onların hepsi savaşmayı bilmeyen piçler."
Bu beklentilerin hepsi yanlış gitti.
Bastogne acayip soğuktu.
Çok az yemeğimiz, çok az cephanemiz vardı.
Ama başarılı olduk çünkü kararlıydık.
Moralimiz muhteşemdi. Muhteşem bir iş çıkarmıştık.
Amerikan ordusunun en iyi askerleri bendeydi.
Birdenbire Eisenhower'ın, General Patton'ı savaşa yakın tutma
kararı karşılığını verir.
Patton, General Bradley'in destek çağrısına 200.000 kadar
askerle yanıt verir.
Patton genel olarak iki silahlı general olarak hatırlanır.
Özel yapılmış kemerinde bulunan fildişi kabzalı iki altıpatları yüzünden.
Ünlü bir sözü vardır.
"Ülkesi için ölerek savaş kazanan hiçbir piç yoktur.
Kazanan, diğer zavallı aptal piçin ülkesi için ölmesini sağlayarak kazanmıştır."
Patton, yıldırım savaşı taktiğine Almanlardan bile daha düşkündü.
Bastogne'daki birlikleri kurtarmak için gösterdiği efor inanılmaz.
Patton, savaşı hep zevk olarak görmüştü.
Hayatın harika, canlılık veren, hayvani bir iştahıydı
ve insanlar bu iştahı doyurmalıydı.
Patton hızlı düşünür, hızlı uygulardı.
Adamın ruhu bile savaşçıydı.
Georgie Patton hakkında dev bir saçmalık faktörü de olsa da
birlikler üzerinde çok iyi bir moral etkisi oluyordu.
Yaptığı şey, ordusunu hızla döndürüp
Bastogne'a giden o yola sürmesiydi.
Harika bir personel işiydi, harika bir
kişisel enerji ve hayal gücüydü.
Patton, adamlarını kuzeye doğru götürür ve iki gün içinde
berbat kış şartlarına rağmen 190 kilometrelik bir alanı geçerler.
Alman hatlarını ezip geçerek
Bastogne'a giden bir tedarik koridoru oluşturur.
Patton'ın anahtar bir kaynağı vardır:
Bir sürü Sherman tankı.
Sherman, çoğu Alman modeline göre oldukça kalitesiz olarak bilinir.
Az silahlıdır ama sayıları çok.
Nicelik nitelikten üstündür.
Birkaç parlak Mercedes ve BMW yerine
seri üretime geçmiş Chevyler gibi.
Patton bu askerî avantajdan faydalanarak
Alman kanadını ezip geçerek
Bastogne'a doğru gidiyor.
Noel'in ertesi günü, 1944'te,
Bastogne kuşatması, General Patton'ın
birliklerinin gelişiyle kırılır.
On gün boyunca Hitler'in birlikleri ilerleme kaydetmişti
ama 11. gün, bozguna uğradılar.
Bastogne'u savunmak Amerikalılara yaklaşık 2.500 ile 3.500 arasında
zayiata mal oluyor.
Ama bu kuşatma Almanlara, ödeyemeyecekleri kadar fazla
askere, zamana ve stratejik konuma mal oluyor.
Bastogne kenti sonsuza dek kaybedilmiştir.
Artık inisiyatif Almanları, Ren Nehri'ne doğru püskürten Müttefikler'dedir.
Joachim Pepier'ın korkulan kampfgruppe'sı artık mahsur kalmıştır.
Bütün SS birlikleri içinde Kampfgruppe Peiper
en batıya gitmeyi başarabilen birliktir.
Ama pek çok Alman birimleri gibi onların da yakıtı tükenmiştir.
Peiper, kalan araçları ateşe verir
ve hayatta kalan 800 askere tehlikeli bir geri çekilişte liderlik etmek zorunda.
Almanların bu savaş planının kalitesizliğinin
en iyi örneği Joachim Peiper'ın panzerlerinin
benzininin bitmesi ve Peiper ile askerlerinin
tankları Anvers yollarında bırakıp, oradan yürüyerek
Almanya'ya gitmeye kalkmasıdır.
Kampfgruppe Peiper araçlarını arkasında bırakıp
yaya şekilde kendi hatlarına geri dönmek zorundadır.
Bu Ardenler Taarruzu planının bütün semptomlarını da taşımaktadır.
Benzinsiz yıldırım savaşıdır.
Alman Ordusu şimdi en güçlü silahını kaybetmektedir:
Zırhlı birlikler.
8 Ocak tarihinde gelen raporlar Hitler'i,
hemen geri çekilme emredilmezse felaket yaşanacağı yönünde uyarır.
Hitler'in Anvers'i geri kazanma ve Batı ilerleyişini kesme planı ölmüştür.
Geri çekilmeye onay verir.
Hitler'in Ardenler Taarruzu pek bir şey değiştirmedi.
Çünkü Hitler'in, bütün generallerinin karşı çıktığı
bu çılgın saldırıyla başarılı olması gibi bir senaryonun
yaşanması neredeyse imkânsızdı.
Ama bu Müttefik yüksek komutasının ödünü kopardı tabii.
Hitler ve beyin takımı, batı cephesindeki karargâhlarını terk ederek
Berlin'deki Reich Kançılaryası'nın altındaki sığınağa çekilir.
Asla da terk etmez.
Bulge Muharebesi'ni başlatmak için
Almanların doğu cephesinden, Rus ilerlemesini
durdurmak için gereken pek çok birliği getirmesi gerekti.
Yani oradan alıp buraya vererek
doğudaki Rus ilerleyişini
çok daha hızlı ve tehlikeli kıldılar.
Hitler'in Berlin'e varışından sonraki gün
Varşova, Kızıl Ordu tarafından ele geçirilir.
Ve şubat ayının başlarında, Ruslar, Führerbunker'ın
80 kilometre uzağındaki Oder Nehri'ni geçer.
Uyuşturucudan gözü dönen Führer en iyi birliklerini
doğu cephesinden almanın bedelini ödemektedir.
Almanların bakış açısından,
bu kadar birliği, bu kadar tankı Ardenler'deki sade,
kimsenin ilgilenmediği bir bölgede savaştırmak için
kullanmak yanlış karardı.
Yani en nihayetinde, Almanların elinde kalan
son iyi birlikleri de bu noktada kullanmak
Hitler'in tuhaf kararıydı.
Bulge Muharebesi için en iyi tank birlikleri,
en iyi tanklar, savaşma kabiliyeti ve ruhu olan en iyi birlikler
bir araya getirilmişti.
Ve biliyoruz ki elbette,
Doğu Prusya ve o bölgeyi korumakta kullanılsalar daha iyi olurdu.
Hitler'in neredeyse bütün generalleri, en başından beri
Hitler'in Anvers'i geri alma planının başarısızlığa mahkûm olduğunu biliyordu.
Kötü olmalarına rağmen,
hepsi aptal olmayan bu generaller niye bütün bunlara
niye karşı çıkmamıştı?
Başka seçenek görmediler.
Hep şöyle derlerdi:
"Führer'e sadakat yemini ettik."
Aralık 1944'te bile,
bu delinin bir başka deliliğine göz yummanın
sebebi olarak bunu sunarlar.
Joachim Peiper'ın SS birimi tarafından
Malmedy'de 84 Amerikalının duyarsızca katledilmesi
geri çekilen Almanların başına bela olur.
Bazı Amerikan birlikleri intikam almak için
tutsak almayı reddederek onları oracıkta öldürür.
En bilinir olay Chenogne'de yaşanmıştır.
Oradaki ciddi bir çatışma sonrası
Amerikan askerleri, ellerindeki
Alman savaş tutsaklarını vurmaya karar verir.
Ve elbette bu o dönem bilinmez, örtbas edilir.
Patton'a bu söylenince "Yazık olmuş.
Ama bunu saklamalıyız." der.
Yani bu...
İntikamdı denilebilir.
Bulge Muharebesi'nde bu kanlı oyunu başlatan da
Waffen-SS olmuştu.
Savaştan sonra, gaddar SS komutanı Joachim Peiper
yargılanarak 11,5 yıl hapse mahkûm edilmiştir.
Fransa'ya yaşamaya gittiğinde, Fransız Direnişi'nin eski üyelerinden
biri tarafından 1976 yılında suikaste uğrar.
8.000'i aşkın kişinin öldüğü, 46.000'i aşkın kişinin yaralandığı
ve neredeyse 21.000 askerin kaybolduğu Bulge Muharebesi
Amerikalılar için savaşın en ağır bedelli muharebesi olur.
Omar Bradley kahraman olarak döner.
ABD'nin savaştığı en büyük muharebenin kahramanı olarak kutlanır.
Ama bu zaferde payın çoğu rakibine aittir.
İhtiyar Kan ve Bağırsak.
General George Patton, beklenmedik bir araba kazasında ölür
ve Lüksemburg'da, Bulge Muharebesi'nde hayatını kaybeden
adamlarının yanına gömülür.
GENERAL S. PATTON GENERAL, 02605. 3. ORDU
Bu aşırı hırslı taarruzu yapmamaları konusunda
ona tavsiye veren generallerini dinlemeyen Hitler,
büyük bir hata yapmıştır.
Sanırım tereddütsüz şekilde şunu diyebilirim:
Ardenler harekâtının başarıya ulaşma şansı sıfırdı
ve muhtemelen Almanlar için savaşı kısaltmıştı.
Almanlar başka ne yapacak?
Almanlar çok çaresiz bir durumdaydı.
Normalde herkes teslim olmalılar der.
Ama teslim olmayı kabul etmezseniz...
Elbette, Müttefikler'i durdurma şansları hiç yoktu,
yani nihayetinde bütün bu birlikleri
doğu cephesinden alıp batı cephesine sürerek
Hitler savaşı kısaltmıştır demek mümkün diye düşünüyorum.
Bu pozitif bir şey, değil mi?
Dört ay içinde, Sovyet askerleri
Berlin'i ele geçirirken, Hitler de ölmüş olacak
ve Avrupa'daki savaş nihayet bitecek.
Alt yazı çevirmeni: Anıl Can Çetinkaya